LS.TS Đỗ Ngọc Thịnh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng  Thư ký LĐLS Việt Nam . (Ảnh: TH).

LS Đỗ Ngọc Thịnh: Đúng vậy, năm 2014 công tác quản lý nhà nước về hoạt động của luật sư đã có những bước chuyển quan trọng, từng bước nâng cao chất lượng, phát triển số lượng luật sư đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp góp phần xây dựng nền tư pháp vì dân, công bằng, dân chủ, văn minh.

Kết quả công tác quản lý nhà nước về hoạt động luật sư được thể hiện ở một số nội dung sau:

Thứ nhất, Nhà nước đã ban hành một hệ thống các văn bản pháp lý tương đối hoàn chỉnh về luật sư và nghề luật sư được thể hiện mạnh mẽ, sắc nét trong Hiến pháp 2013, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Luật sư và các văn bản hướng dẫn. Trong đó, xác định rõ vị trí, vai trò của luật sư trong quan hệ tố tụng là đảm bảo nguyên tắc tranh tụng trong hoạt động xét xử (khoản 5, Điều 103 – Hiến pháp 2013); Đẩy mạnh, tăng cường công tác bồi dưỡng luật sư để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng nghề nghiệp cho luật sư; Xã hội hóa hoạt động trợ giúp pháp lý đối với hoạt động của luật sư để nâng cao vị thế và uy tín của luật sư trước cộng đồng xã hội và nhà nước...

Thứ hai, các cơ quan quản lý nhà nước cụ thể là Bộ Tư pháp; UBND các tỉnh, thành phố đã phối hợp chặt chẽ với LĐLS Việt Nam để thực hiện đầy đủ, toàn diện nguyên tắc quản lý nhà nước với chế độ tự quản của luật sư; tạo cơ hội cho sự phát triển số lượng luật sư và các tổ chức hành nghề luật sư. Các cơ quan quản lý nhà nước cùng LĐLS Việt Nam đã tổ chức nhiều khóa đào tạo, bồi dưỡng luật sư, người tập sự hành nghề luật sư để nâng cao chất lượng cho đội ngũ luật sư; Phối hợp kiểm tra, giám sát và xử lý các trường hợp vi phạm pháp luật và đạo đức nghề nghiệp luật sư từ đó góp phần vào việc xây dựng các giá trị chuẩn mực của nghề luật sư.

Vì vậy, công tác quản lý nhà nước về hoạt động của luật sư đã góp phần tích cực vào việc phát triển số lượng, nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư, tạo lập sự tin cậy về sự tham gia của luật sư vào bảo vệ công lý và bảo vệ pháp chế. Tạo lập niềm tin từ phía người dân vào cơ quan điều tra, truy tố, xét xử khi có luật sư tham gia, thể hiện xu thế dân chủ, khách quan của một nền tư pháp văn minh, hiện đại.

PV: Theo Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, việc xác lập rõ địa vị pháp lý của luật sư trong hoạt động tố tụng là yêu cầu, đòi hỏi khách quan trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Song, trên thực tế, nhiều ý kiến luật sư cho rằng vị trí, vai trò của luật sư chưa được nhìn nhận đúng và chưa thực sự bảo đảm theo yêu cầu của pháp luật với không ít “rào cản” trong quá trình hành nghề. Với tư cách là tổ chức chủ quản, luật sư nhìn nhận thế nào về vấn đề này?

LS Đỗ Ngọc Thịnh: Quả thật, thời gian qua, mặc dù đã có những đổi mới nhất định, song vị trí vai trò của luật sư vẫn chưa được đặt đúng chỗ, được đánh giá đúng giá trị, sử dụng đúng vai trò trong các quan hệ tố tụng để họ có thể phát huy vai trò bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức và góp phần vào bảo vệ công lý, bảo vệ pháp chế. Nguyên nhân là do có sự nhận thức chưa đầy đủ của một số chủ thể về luật sư và nghề luật sư. Mặt khác, khi luật sư tham gia vào các quan hệ tố tụng và các quan hệ pháp lý khác có nghĩa là luật sư không chỉ có bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, công dân mà còn thể hiện vai trò giám sát các hoạt động của những người tiến hành tố tụng và cơ quan tố tụng. Do đó, sự tham gia của luật sư trong các quan hệ tố tụng và các quan hệ pháp lý để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người dân sẽ gặp không ít rào cản từ phía các cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng, điều này cũng là dễ hiểu.

Song, hậu quả từ những “rào cản” này không phải chỉ có luật sư phải gánh chịu mà còn thuộc về người dân (khách hàng) khi luật sư cung cấp dịch vụ pháp lý, sâu xa hơn là còn thuộc về xã hội.

PV: Để thực hiện được điều này, theo ông cần có cơ chế nào để bảo đảm việc thực thi mang lại hiệu quả, nhất là trong tình trạng những vụ án được phát hiện có bức cung, nhục hình thời gian qua còn thiếu sự hiện diện của luật sư?

LS Đỗ Ngọc Thịnh: Để luật sư và nghề luật sư giảm dần các rào cản tiến tới việc loại bỏ những hiện tượng bức cung, nhục hình trong một số vụ án hình sự thì cần phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp sau:

Trước tiên, cần thể chế hóa kịp thời đầy đủ nội dung, tinh thần nguyên tắc tranh tụng trong hoạt động xét xử (khoản 5, Điều 103 – Hiến pháp 2013 đã xác lập) vào ngay các Bộ luật tố tụng hình sự và các văn bản pháp lý khác.

Cùng với đó, cải cách và đổi mới mạnh mẽ cơ chế kiểm soát quyền lực từ chính các cơ quan tiến hành tố tụng để không chồng lấn quyền lực trong thực thi nhiệm vụ. Đồng thời, không để cho bất kể một cơ quan hay một cán bộ, công chức nào có thể “lộng quyền” mà không bị phát hiện, không bị kiểm tra, giám sát; Xử lý thật nghiêm những người thực thi quyền lực nhà nước mà lại vi phạm pháp luật ảnh hưởng tiêu cực tới hình ảnh tốt đẹp của nhà nước của dân và chế độ xã hội chủ nghĩa tốt đẹp mà chúng ta đang hướng tới xây dựng.

Đối với đội ngũ luật sư, cần phải nâng cao ý thức trách nhiệm, bổn phận trong việc cung cấp các dịch vụ pháp lý, bảo đảm chất lượng, có như vậy mới bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho khách hàng. Mặt khác, phải thể hiện khả năng phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng và các cơ quan nhà nước khác trong việc bảo vệ công lý, bảo vệ pháp chế. Giúp cho các cơ quan nhà nước thực thi đúng pháp luật, phát hiện những sai sót, khiếm khuyết của các cán bộ trong cơ quan nhà nước khi thực thi công vụ. Từ đó, có thể đề xuất với các cơ quan có thẩm quyền uốn nắn, xử lý kịp thời những sai sót và khiếm khuyết có thể xảy ra. Đặc biệt, là phát hiện những hiện tượng bức cung, nhục hình người bị tạm giữ, bị can hay bị cáo để ngăn chặn kịp thời.

Ở đây, báo chí cũng có vai trò rất quan trọng trong việc tăng cường công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật, biểu dương gương người tốt việc tốt, lên án, ngăn chặn kịp thời những sai sót, lệch lạc của bất kỳ một chủ thể nào trong các hoạt động tố tụng và thực thi quyền lực nhà nước kể cả những hạn chế, tiêu cực từ phía luật sư và người tiến hành tố tụng.

PV: Trong năm 2015, một trong những nhiệm vụ quan trọng của Liên đoàn là tiến hành Đại hội Đại biểu luật sư toàn quốc lần thứ II. Xin luật sư cho biết Liên đoàn đã có kế hoạch như thế nào để tổ chức thành công sự kiện quan trọng này, nhằm tiếp tục phát huy hiệu quả, củng cố, nâng cao vị trí và vai trò của giới luật sư ?

LS Đỗ Ngọc Thịnh: Đến nay, công tác chuẩn bị tổ chức Đại hội Đại biểu luật sư toàn quốc lần II đang được chuẩn bị tương đối chu đáo, nghiêm túc trên một số mặt công tác như: Hoàn thiện các dự thảo văn kiện trình Đại hội.

Đề án nhân dự Đại hội sẽ được các cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của Luật Luật sư. Sau khi được phê duyệt sẽ tiến hành tổ chức Đại hội trên nguyên tắc dân chủ công khai đúng pháp luật và Điều lệ Liên đoàn luật sư Việt Nam.

Công tác truyền thông sẽ được tiến hành trước, trong và sau Đại hội khoảng 15 ngày. Nhân dịp này, LĐLS Việt Nam mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp với các cơ quan, tổ chức và phương tiện truyền thông để phản ánh về sự kiện quan trọng này của LĐLS Việt Nam trong thời gian tới.

Sự thành công của Đại hội đại biểu luật sư toàn quốc lần II sẽ là mốc son đánh dấu sự trưởng thành và phát triển của luật sư, nghề luật sư ở nước ta sau 70 năm ra đời tồn tại và phát triển.

PV: Một mùa xuân mới đã đến, luật sư có mong muốn và nhắn nhủ điều gì với giới luật sư ?

LS Đỗ Ngọc Thịnh: Đón xuân Ất Mùi 2015 sẽ mang đến cho tất cả mọi người sức sống mới và nguồn cảm hứng mới trong lao động, sáng tạo. Vì vậy, tôi mong muốn đội ngũ luật sư sẽ tiếp tục đoàn kết, tạo dựng sức mạnh để có thể đóng góp tích cực vào công cuộc cải cách tư pháp, xây dựng nhà nước pháp quyền và thúc đẩy sự phát triển kinh tế. LĐLS Việt Nam và giới luật sư Việt Nam cũng cần nhận thức đầy đủ trách nhiệm của mình với cộng đồng xã hội và nhà nước trong việc phục vụ cộng đồng, tạo lập niềm tin vững chắc với Đảng, Nhà nước và cộng đồng xã hội về một đội ngũ luật sư có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng liêm chính, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kĩ năng nghề nghiệp tốt, luôn có khả năng cung cấp các dịch vụ pháp lý có chất lượng cho cộng đồng xã hội, qua đó tạo lập sự tin cậy về sự tham gia của luật sư vào bảo vệ công lý và bảo vệ pháp chế.

Mỗi người luật sư và cả đội ngũ luật sư luôn mong muốn và giữ gìn uy tín, danh dự nghề nghiệp - đó chính là mệnh lệnh của trái tim, là nguồn cổ vũ động viên mỗi người luật sư, lao động, sáng tạo góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

PV: Xin trân trọng cảm ơn luật sư!
 

Thu Hằng (thực hiện)