KỲ I: Vientiane bình dị và mến khách

Chuyến bay VN 921 khởi hành từ sân bay quốc tế Nội Bài lúc 9h40 sáng ngày 22/11/2015 đưa Đoàn công tác của Liên đoàn Luật sư Việt Nam (VBF) sang thăm và làm việc tại CHDC Nhân Dân Lào, hạ cánh xuống sân bay quốc tế Vientiane trong ánh nắng rực rỡ. Thành phần Đoàn công tác lần này do TS. LS Đỗ Ngọc Thịnh - Phó Chủ tịch VBF làm Trưởng đoàn, với sự tham gia của TS. LS Phan Trung Hoài - Phó Chủ tịch VBF, TS Phạm Quý Tỵ - Ủy viên Ban Thường vụ, Chủ nhiệm Ủy ban xây dựng pháp luật, các Ủy viên Hội đồng luật sư toàn quốc gồm LS Phạm Văn Kha - Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Ninh Bình, LS Phan Văn Hùng - Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Hậu Giang, LS Tạ Ngọc Toàn - Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Vĩnh Phúc và LS Nguyễn Trường Thành - Ủy viên Ủy ban Kinh tế tài chính VBF.

Đoàn công tác của Liên đoàn Luật sư Việt Nam tại CHDCND Lào

Lào là quốc gia Đông Nam Á láng giềng có chung đường biên giới dài 2069 km với Việt Nam, cùng tựa lưng vào dãy Trường Sơn hùng vĩ và cùng có nhiều nét tương đồng về lịch sử và văn hóa. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, nhân dân hai nước đã cùng sát cánh bên nhau, viết nên những trang sử hào hùng và cùng nhau xây dựng mối quan hệ đoàn kết đặc biệt giữa hai quốc gia do Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng đồng chí Kayxỏn Phômvihản, đồng chí Xuphanuvông đã dày công vun đắp. Kể từ thời điểm thành lập Liên đoàn Luật sư Việt Nam đến nay, trong định hướng mở rộng sự hợp tác quốc tế giữa VBF và các tổ chức luật sư nước ngoài, VBF đã ký bản thỏa thuận hợp tác với Đoàn Luật sư Lào (LBA) từ ngày 7/9/2012 tại Quảng Bình. Hai bên đã thỏa thuận những nguyên tắc khung của quá trình hợp tác, trong đó có việc trao đổi, học tập kinh nghiệm giữa tổ chức luật sư hai nước. Một số Đoàn Luật sư như Hà Nội, Nghệ An cũng đã cử các thành viên sang thăm và trao đổi kinh nghiệm tại Lào, thành viên của Thường trực VBF nhiệm kỳ I cũng tham gia trong Đoàn công tác của Bộ Tư pháp sang thăm Lào. Tuy nhiên, đây là Đoàn công tác chính thức đầu tiên của VBF đặt quan hệ trực tiếp với LBA về tăng cường sự hợp tác giữa hai bên. 

Đón Đoàn tại sân bay có anh Souvanno, thành viên Đoàn Luật sư Lào (LBA) đồng thời là phiên dịch cho Đoàn, người đã có thời gian học tại Khóa 13 Trường Đại học Luật Hà Nội. Lần đầu tiên đặt chân đến Vientiane, nhiều thành viên trong Đoàn cảm thấy mình không phải đang đi công tác ở nước ngoài, mà như đang trong khung cảnh cuộc sống thường nhật ở Việt Nam. Đường phố Vientiane nhỏ, nhiều xe cộ, giao thông trong giờ hành chính khá chậm vì kẹt xe. Vẫn là những dãy phố bán hàng tạp hóa, cửa hàng kinh doanh điện máy, nhà hàng nhỏ, xe cộ chen lấn trên lề đường người đi bộ. Đường phố còn nhiều bụi bặm, xe tuk tuk là phương tiện vận chuyển rẻ tiền, taxi rất ít, muốn đi đâu có khi phải chờ taxi hàng tiếng đồng hồ.

Quang cảnh buổi làm việc

Sáng ngày 23/11/2015, Đoàn công tác chúng tôi đến trụ sở LBA, nằm trên tầng 4 tòa nhà là trụ sở chung các cơ quan tư pháp của Lào và thủ đô Vientiane, trông giản dị với nét sơn đã bạc màu thời gian. Mặc dù vừa được Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lào mời đến đầu giờ sáng để làm việc liên quan công tác chuẩn bị Đại hội lần thứ VII của LBA, Luật sư Khamsay Soulinkhone - Chủ tịch lâm thời LBA trong bộ áo màu xanh lá cây giản dị ưa thích của Lào, mừng rỡ chào đón, bắt tay từng thành viên của VBF đến thăm và trao đổi kinh nghiệm tổ chức và hoạt động nghề nghiệp của giới luật sư hai nước. Ông đã từng học chính trị tại Trường Đảng Nguyễn Ái Quốc ở Việt Nam từ năm 1980 đến 1984, nên nói khá sõi tiếng Việt. Cùng tiếp với ông là Luật sư Phivath Vorachak - Ủy viên Ban Thường vụ, thành viên sáng lập ra LBA, đã gần 80 tuổi.

Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh thay mặt cho VBF chân thành cám ơn ông Chủ tịch LBA đã dành cho Đoàn công tác của VBF sự đón tiếp trọng thị và đầy tình cảm hữu nghị anh em, đồng thời giới thiệu về quá trình hình thành và phát triển của nghề luật sư Việt Nam, đặc biệt là những kết quả đáng ghi nhận sau nhiệm kỳ I từ 5/2009, với sự phát triển nhảy vọt về số lượng luật sư hiện nay lên tới 10.250 luật sư chính thức, cũng như những mặt hoạt động trọng yếu và nhiệm vụ, phương hướng phát triển nhiệm kỳ II. LS Phan Trung Hoài cũng giới thiệu thêm với phía bạn những kinh nghiệm trong quá trình đóng góp và xây dựng pháp luật nhằm kiến tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho luật sư hành nghề, cũng như công tác bảo vệ quyền lợi luật sư trong đời sống và trong tố tụng. Nhiều thành viên trong Đoàn cũng trao đổi thêm nhiều kinh nghiệm trong công tác tổ chức và hoạt động của VBF, nhất là giải quyết mối quan hệ giữa tăng cường quản lý Nhà nước với việc nâng cao năng lực tự quản của các tổ chức xã hội- nghề nghiệp luật sư.
 

Luật sư Khamsay Soulinkhone - Chủ tịch lâm thời LBA

Về phần mình, Luật sư Khamsay Soulinkhone - Chủ tịch LBA thay mặt giới luật sư Lào rất vui mừng đón tiếp các thành viên VBF lần đầu tiên chính thức sang thăm và làm việc với LBA. Vị Chủ tịch với những trải nghiệm đặc biệt, có thời gian sống và học tập tại Việt Nam xúc động nhắc lại những tình cảm sâu sắc, mối quan hệ đặc biệt giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân hai nước ngay từ khi Cách mạng tháng Tám thành công. Với tư cách là Chủ tịch lâm thời, ông đề cập sự quan tâm của Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lào trong quá trình chuẩn bị Đại hội lần thứ VII của LBA dự kiến sẽ được tổ chức vào ngày 10/12/2015 sắp tới. Vấn đề mà Đảng và Chính phủ Lào rất quan tâm hiện nay chính là, mặc dù số lượng luật sư của Lào hiện nay chỉ có 206 luật sư trên tổng số dân 7 triệu người, năng lực, trình độ còn hạn chế, chưa đáp ứng được các nhu cầu cung cấp dịch vụ cho xã hội, nhưng hiện nay đang có một vị trí quan trọng trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền của Lào. LBA cần được tổ chức và hoạt động một cách hoàn thiện, là người đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích các thành viên LBA. LBA phải xây dựng một đội ngũ luật sư phát triển mạnh về số lượng, thống nhất mục tiêu chức năng trong hành nghề, thông qua việc nâng cao kỹ năng và đạo đức ứng xử nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, tham gia ngày càng sâu hơn trong chiến lược đến năm 2030, Lào thoát khỏi tình trạng nước nghèo để trở thành một nước phát triển. Ông Chủ tịch LBA cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn và thách thức của đội ngũ luật sư Lào, khi chỉ tập trung ở 4 tỉnh, thành phố lớn, còn lại nhiều địa phương không có luật sư. Do đó, bên cạnh việc giải quyết bài toán nêu trên, LBA chú trọng việc tăng cường đào tạo luật sư trẻ, nhất là kỹ năng và kiến thức, nhận thức về chức năng cao quý của luật sư. Bởi lẽ, trong một chừng mực nào đó, trong xã hội cũng như ngay các cơ quan tiến hành tố tụng như Tòa án, Kiểm sát, Công an vẫn chưa nhận thức và đánh giá đúng về vị trí, vai trò của luật sư, có những biểu hiện ngăn cản, gây khó khăn trong quá trình hành nghề của luật sư.

Ông khẳng định hiện nay Bộ Chính trị Đảng Nhân dân cách mạng Lào rất quan tâm đến tổ chức và hoạt động luật sư, khẳng định trong hệ thống tư pháp, LBA có một vị trí quan trọng trong xây dựng Nhà nước pháp quyền. Qua phần giới thiệu của Thường trực VBF, Chủ tịch Khamsay bày tỏ chân thành và mong muốn được VBF chia sẻ những kinh nghiệm trong tổ chức và hoạt động, xuất phát từ tình hữu nghị đặc biệt giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân hai nước. Ông xúc dộng nói: “Chúng ta như hai nước anh em, Lào rất cần sự hỗ trợ toàn diện, mọi mặt từ phía Việt Nam, nhất là kinh nghiệm trong hoàn thiện công tác xây dựng tổ chức và hoạt động hành nghề, công tác đào tạo và bồi dưỡng...”. Đại hội VII lần này cũng sẽ đề cập đến chiến lược phát triển luật sư Lào đến năm 2025, nên rất mong VBF chia sẻ thêm những kinh nghiệm vượt qua khó khăn, nhất là hoạt động tham gia vào quá trình hoàn thiện môi trường pháp lý cho luật sư hành nghề.

Luật sư Phivath Vorachak là một trong thành viên sáng lập đầu tiên của LBA, nêu nhiều vấn đề liên quan quá trình hình thành và phát triển của LBA từ năm 1989 và thực trạng khó khăn hiện nay. Đa số các luật sư ở Lào tập trung ở thủ đô Vientiane, còn nhiều địa phương không có luật sư hành nghề, đồng thời trong quá trình tham gia tố tụng, luật sư Lào cũng gặp rất nhiều khó khăn như sự hạn chế tham gia từ giai đoạn điều tra. Ông cũng nêu lên 6 vấn đề từ tổ chức, hoạt động, đào tạo bồi dưỡng, tham gia bảo vệ quyền hành nghề của luật sư và mong muốn VBF chia sẻ kinh nghiệm và giúp đỡ.
 

Phó Chủ tịch LĐLSVN Đỗ Ngọc Thịnh tặng quà lưu niệm cho Đoàn Luật sư Lào

Về phần mình, các luật sư thành viên trong Đoàn công tác như Luật sư Phạm Quý Tỵ, Luật sư Phạm Văn Kha, Luật sư Nguyễn Trường Thành cũng đã tham gia giải đáp các vấn đề vướng mắc mà phía bạn nêu ra, đồng thời nhiệt tình chia sẻ những kinh nghiệm mà Việt Nam đã cố gắng để vượt qua khó khăn. Rất nhiều vấn đề vướng mắc từ phía các luật sư Lào cũng chính là những vấn đề nan giải mà VBF phải quan tâm giải quyết trong thời gian qua. Cuộc trao đổi thắm tình đoàn kết keo sơn giữa các luật sư VBF và LBA kéo dài đến hơn 12 giờ trưa vẫn chưa kết thúc được, buộc lòng phải dừng lại. Cuối cùng, ông Chủ tịch LBA cảm động và bày tỏ sự biết ơn đối với những kinh nghiệm và mong muốn nhận được sự hỗ trợ từ VBF, cử chuyên gia sang giúp LBA trong việc xây dựng và hoàn thiện tổ chức, các quy chế vận hành nội bộ để có cơ hội phát triển. Ông nói: “Tổ chức luật sư hai nước như hai anh em ruột thịt, cuộc viếng thăm và trao đổi hôm nay không chỉ giữa hai tổ chức mà như trong một gia đình. Ngay sau Đại hội này, một trong những hoạt động đối ngoại đầu tiên của LBA là sẽ tổ chức Đoàn sang thăm và học tập kinh nghiệm tại Việt Nam. Tôi nghĩ với sự hỗ trợ từ VBF, thành công của LBA cũng chính là thành công của VBF và ngược lại”.

Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh thay mặt cho Đoàn công tác chia sẻ suy nghĩ của ông Chủ tịch là thành công của LBA cũng chính là thành công của VBF bởi tình cảm đặc biệt như trong một gia đình giữa tổ chức luật sư hai nước. Về phần mình, VBF sẵn sàng hỗ trợ LBA như đề nghị của ông Chủ tịch, đồng thời trân trọng mời Lãnh đạo của LBA sang thăm và làm việc tại Việt Nam trong thời gian sớm nhất.

Trong buổi tiệc trưa do LBA tổ chức, Chủ tịch Khamsay cảm động nhắc lại lời thơ của Bác Hồ khi nói về tình cảm đặc biệt giữa nhân dân hai nước: “Thương nhau mấy núi cũng trèo/ Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua/ Việt - Lào hai nước chúng ta/ Tình sâu hơn nước Hồng Hà, Cửu Long”. Các thành viên trong Đoàn công tác của VBF thật sự xúc động trước tình càm ấm áp và chân thành mà đại diện LBA đã dành cho Đoàn.

Buổi chiều, Đoàn tiếp tục có buổi làm việc với Vụ trưởng Vụ quản lý tư pháp thuộc Bộ Tư pháp Lào...

(Xem tiếp kỳ sau)