Tôi thức dậy từ ba giờ sáng, lọ mọ chuẩn bị đi xuống Trại tạm giam một tỉnh miền Tây để kịp làm việc với một bị cáo sắp phải ra Tòa phúc thẩm vào ngày đầu tháng Tám. Cả đêm chập chờn với những ám ảnh ngày thường, công việc chung riêng cuốn đi không ngưng nghỉ, thấy đời người cứ quay cuồng xấp ngửa với những lo toan. Huống hồ chẳng may gia đình của ai đó vướng vào vòng tố tụng, người thân bị giam giữ, chạy vạy khắp nơi làm đơn xin gặp mặt mãi không được, khóc ấm ức trên điện thoại cầu cứu luật sư…
 
Sau một ngày mưa tầm tã, rạng sáng nay trên đường cao tốc Trung Lương tôi chợt nhìn thấy trăng rằm tháng Sáu âm lịch tròn vành vạnh treo lơ lửng trên cánh đồng lúa. Tôi cảm nhận được ánh trăng đang mơn man vuốt ve những nhành lúa đọng hơi sương, dập dờn theo từng cơn gió thổi mênh mang như những cơn sóng. Trong ánh sáng bạc màu sương khói như thế, tôi như lạc vào một thế giới khác, tự nhiên liên tưởng tới thông tin Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) vừa cho biết kính viễn vọng Kepler phát hiện một hành tinh khá giống trái đất. Theo AFP, hành tinh Kepler 452b lớn hơn 60% so với trái đất, có thể có núi lửa, đại dương, ánh mặt trời, tuy trọng lực lớn gấp đôi và một năm có thể kéo dài 385 ngày. Đặc biệt, nó có dấu hiệu của nước trên bề mặt và cũng quay quanh một ngôi sao lớn, giống như trái đất của chúng ta...

Hình minh họa của NASA về trái đất (trái) và anh em song sinh Kepler-452b - Ảnh: REUTERS/NASA

 
Ngay lập tức, đêm qua chương trình “Vấn đề hôm nay” của VTV1 lúc 22h đã phát đi câu hỏi liệu khả năng sự sống có thể được hình thành từ phiên bản mà các nhà thiên văn gọi hành tinh này là “Trái đất 2.0” hay không ? Dường như những thông tin dạng như thế này có thể chạm đến mọi cảm xúc từ bên trong nhận thức về nguồn gốc sinh thành vạn vật và đời sống. Nó làm lay động về một tương lai xa xôi, con người có thể dịch chuyển đến hành tinh khác, khi trái đất bắt đầu rơi vào vòng xoáy hủy diệt gần với mặt trời, mọi thứ sẽ bị tiêu hủy trong sự vận hành của vũ trụ, còn đâu vết tích loài người để lại cho mai sau.
 
Dù trong bất cứ hoàn cảnh nào thì loài người cũng phải sống trong hy vọng. Các nhà khoa học vốn dĩ giàu trí tưởng tượng, nên sẵn sàng đưa ra các phép tính để so sánh. Ngôi sao mặt trời của Kepler-452b có tuổi thọ khoảng 6 tỉ năm, hơn 1,5 tỉ năm so với tuổi của Mặt trời Trái đất, khoảng cách từ Kepler-452b đến ngôi sao này chỉ hơn 5% khoảng cách từ Trái đất đến Mặt Trời, vừa đủ để nuôi dưỡng sự sống, tức không quá nóng hoặc không quá lạnh. “Kepler-452b giống như một người anh ruột của Trái đất, nó tồn tại trước Trái đất. Và nhờ đó chúng ta có thể hiểu thêm về sự phát triển của trái đất thông qua việc nghiên cứu ngôi sao này”- nhà khoa học Jon Jenkins, thuộc dự án Kepler cho biết.
 
Lý tính đến giờ này vẫn bảo lưu nhận thức của tôi về nguồn gốc của sự sống qua học thuyết tiến hóa muôn loài của C-harles Darwin, theo đó tiến hóa được hiểu là sự thay đổi đặc tính di truyền của một quần thể sinh học qua những thế hệ nối tiếp nhau. Họ bảo sự sống trên Trái Đất khởi nguồn và sau đó tiến hóa từ một tổ tiên chung từ khoảng 3,8 tỷ năm trước. Mặc dù vậy, qua những hiện tượng bất thường kỳ dị, tôi vẫn cảm nhận dường như vũ trụ sinh ra mang theo biết bao điều bất ngờ và thi thoảng các nhà thiên văn học lại làm nóng câu chuyện con người không cô đơn trong vũ trụ. Tuy nhiên, nguồn gốc của sự sống, suy cho cùng muốn hình thành được ở một thời khắc nhất định, phải hội đủ các điều kiện giao hòa của thế giới tự nhiên và chắc phải có một cơ chế bên trong rất bí ẩn không dễ gì lý giải được. Nếu xét trên phương diện này, không phải bất cứ một hành tinh mới nào có đủ điều vật chất và quỹ đạo quay quanh mặt trời giống nhau thì sự sống đều có thể được hình thành. Đó là chưa kể, ngay cả học thuyết tiến hóa tồn tại hàng thế kỷ trên vẫn chưa giải đáp được làm cách nào mà những phân tử vô cơ đơn giản lại có thể hình thành nên những hợp chất hữu cơ phức tạp, tương tác với nhau như thế nào để tạo thành một tế bào…
 
Ám ảnh một ngày đầy ắp thông tin khi nhìn vào hình ảnh “Trái đất 2.0” được so sánh liền kề với Trái đất nơi loài người đang sinh sống, khiến tôi như trôi lạc vào một giấc mơ kỳ dị. Ở đó có những đỉnh núi lửa, đại dương, hang ngầm hay khu vực có thể nảy sinh sự sống, nhưng chưa chắc tiến triển theo đường dẫn nguyên thủy mà các nhà khoa học trên Trái đất đã nghiên cứu, phát hiện ra. Rồi chẳng hạn nếu sự sống được hình thành và có một “loài người 2.0” tồn tại thì không biết có giống như cách mà loài người bắt đầu kiến tạo ra xã hội, phân chia thành giai cấp, tạo lập các hình thái kinh tế- xã hội và trải qua các cuộc chiến tranh đẫm máu để tranh giành lợi quyền hay không ? Có tồn tại những cặp phạm trù đối lập của phép biện chứng, thực thể Nhà nước và pháp luật, tội phạm và hình phạt, lời nói yêu thương đọng trên môi, thù hận giấu kín trong lòng và những mưu sinh quay quắt của đời người ?
 
Tôi giật mình tỉnh giấc khi chiếc xe bắt đầu rời đường cao tốc đi vào tỉnh lộ gập ghềnh, biết thời khắc vừa trải qua chỉ là sự phân tâm làm quên đi chút thực tại đời thường. Rốt cuộc mình vẫn đang tồn tại trên Trái đất này, vất vả vượt hàng trăm cây số trên con đường vào Trại tạm giam gặp mặt thân chủ đang kêu oan, chứ không phải con đường 1.400 năm ánh sáng đến với Trái đất 2.0 nào đó…