Ghi chép về chuyến công tác của Liên đoàn Luật sư Việt Nam tại Nhật Bản (Kỳ I)

14h:52, ngày 12/05/2016

KÝ SỰ NHẬT BẢN…

Kỳ I: Hướng đến nâng cao năng lực tự quản và tổ chức hoạt động của tổ chức xã hội- nghề nghiệp luật sư

Khung cảnh Tokyo nhìn từ lầu 20 toà nhà Tokyo International Center (TIC) nơi Đoàn công tác trú ngụ trong thời gian công tác tại Nhật Bản

Nằm trong khuôn khổ Dự án “Hài hoà hoá pháp luật hiện hành và thống nhất áp dụng pháp luật hướng tới năm 2020” của Cơ quan hợp tác Nhật Bản (JICA), Đoàn công tác của Liên đoàn Luật sư Việt Nam (VBF) do LS. TS Đỗ Ngọc Thịnh- Chủ tịch VBF, đại biểu Quốc hội khoá XIV dẫn đầu đã lên đường sang Nhật Bản vào đêm 3/12/2016 tham dự Khoá đào tạo “Nâng cao năng lực và tổ chức của Liên đoàn Luật sư, các Đoàn Luật sư thành viên” (Study Tour for Vietnam Bar Federation). Đoàn gồm 21 thành viên là Uỷ viên Ban Thường vụ, với sự tham gia của bà Đỗ Hoàng Yến- Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp Bộ Tư pháp và chuyên viên Văn phòng VBF theo Quyết định số 144/QĐ-LĐLSVN ngày 28/10/2016 của Chủ tịch VBF.

Từ sân bay quốc tế Tokyo, thành viên đoàn công tác đi từ hai sân bay Nội Bài, Tân Sơn Nhất đã hội tụ cùng nhau tại Trung tâm quốc tế Tokyo (Tokyo International Center). Trái với dự đoán ở nhà về thời tiết Tokyo mùa này rất lạnh, mọi người bất ngờ chứng kiến những chiếc lá phong trên những hàng cây trên đường phố nhộn nhịp chuyển sang màu vàng đỏ dưới cái nắng rực rỡ đầu đông của Tokyo, mang đến cảm giác mới lạ nhưng đầy thân thiện của người dân và đồng nghiệp luật sư Nhật Bản. Theo dự kiến, chương trình công tác của Đoàn bao gồm nhiều hoạt động được chi tiết đến từng giờ, trong đó có buổi gặp với Lãnh đạo Liên hội Luật sư Nhật Bản (JFBA) để trao đổi về nghề luật sư, cơ chế tự chủ của luật sư ở Nhật Bản, mối quan hệ giữa JFBA và các Đoàn Luật sư địa phương, cũng như thông tin cho phía bạn về sự phát triển của đội ngũ luật sư Việt Nam những năm qua. Đoàn dự kiến sẽ thăm và làm việc với Đoàn Luật sư Tokyo, Đoàn Luật sư tỉnh Shizuoka để trao đổi, tham khảo kinh nghiệm về công tác bảo vệ quyền lợi luật sư, quản lý thành viên, đặc biệt là về lịch sử chế độ luật sư trực ban hình sự. Đoàn cũng sẽ trực tiếp tham dự một số phiên toà về dân sự, hình sự để tìm hiểu mô hình tố tụng hình sự, tham quan một số tổ chức hành nghề luật sư nổi tiếng của Nhật Bản…

Sau khi các thành viên của Đoàn được đại diện JICA hướng dẫn chi tiết về các điểm lưu ý trong thời gian tham gia khoá đào tại tại Nhật Bản, Đoàn công tác đã đến lầu 16 trụ sở JFBA, được Luật sư Toyama- Chủ nhiệm Uỷ ban Hợp tác quốc tế JFBA giới thiệu về tổ chức và hoạt động của JFBA. JFBA được thành lập từ năm 1949, ngoài Liên hội còn có 52 Đoàn Luật sư địa phương, với 917 tổ chức hành nghề luật sư. Theo cơ cấu tổ chức, JFBA ngoài ông Chủ tịch, có 13 Phó Chủ tịch, do Hội viên bầu lên, với nhiệm kỳ 2 năm, một tháng họp ba lần. Các thành viên Phó Chỉ tịch được phân bổ là đại diện cho 8 vùng lãnh thổ lớn của Nhật Bản.

Luật sư Toyama- Chủ nhiệm Uỷ ban hợp tác quốc tế JFBA thuyết trình lúc 14h ngày 5/12/2016

JFBA có các Uỷ ban cố định và đặc biệt được thành lập theo quy chế và Nghị quyết của Ban Thường vụ, hoạt động với tư cách là cơ quan tự quản, tham mưu cho Lãnh đạo JFBA. Các Uỷ ban này góp phần giúp JFBA thực hiện sứ mệnh bảo đảm quyền cơ bản của con người, thực hiện công bằng xã hội, trong đó phải kể đến việc đề xuất lập pháp, chính sách của Chính phủ về bảo đảm nhân quyền theo Hiến pháp và điều ước quốc tế, góp phần sửa đổi pháp luật (ví dụ như sửa đổi Bộ luật TTHS về mở rộng chế độ ghi âm, ghi hình trong quá trình điều tra, mở rộng chế độ luật sư chỉ định); nhận yêu cầu từ những người bị hại trong các vụ án vi phạm nhân quyền; giúp cho các trẻ em, phụ nữ, người cao tuổi, người khuyết tật, người nghèo… bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho mình.

Quang cảnh các thành viên của Đoàn tham dự phiên thảo luận chiều 5/12/2016 tại trụ sở JFBA

Về mặt tài chính, nhằm thực hiện tốt chế độ tự quản, JFBA không nhận bất cứ khoản tài trợ nào từ nhà nước, mà chủ yếu từ phí Hội viên JFBA với mức hội phí phổ thông là 14.000 yên/tháng (từ tháng 4/2016 giảm 10% còn 12.600 yên, tương đương hơn 110 USD), hội phí đặc biệt 4.200 yên/ tháng để tạo Quỹ tài chính trẻ vị thành niên, vụ án hình sự, 1.300 yên để hỗ trợ pháp lý, 600 yên để giải quyết tình trạng giảm dân số, phân bố không đều luật sư…). Các Hội viên còn phải đóng phí hội viên tại Đoàn Luật sư địa phương với mức 20.000- 40.000 yên/tháng. Tổng ngân sách phổ thông bảo đảm từ các nguồn thu nói trên trong năm 2015 lên tới 9,01 tỷ yên.

Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh đã đặt nhiều câu hỏi liên quan đến tổ chức và cơ chế điều hành, hoạt động của Lãnh đạo JFBA và các thành viên trong Ban Thường vụ, các Hội trưởng địa phương, kinh nghiệm của Nhật Bản trong việc điều phối hoạt động sao cho hiệu quả. Điều đáng lưu ý là nhiệm kỳ của các chức danh được bầu này chỉ có hai năm. Các luật sư khác cũng đã đặt câu hỏi về hoạt động của luật sư nước ngoài tại Nhật Bản, tổ chức và hoạt động của một số uỷ ban, cũng như cơ chế xác định mức phí thành viên…

Vào lúc 15h30 cùng ngày, Luật sư Nakamato- Chủ tịch và Luật sư Kohdera- Phó Chủ tịch JFBA đã trọng thị đón tiếp Đoàn Việt Nam, coi chuyến công tác của Đoàn sẽ đẩy mạnh hơn nữa cơ hội hợp tác giữa tổ chức và luật sư hai nước. JFBA xác định một trong những trọng điểm hoạt động trong thời gian tới lần này là tăng cường quan hệ hợp tác quốc tế, trong đó có Việt Nam. Ông cũng hy vọng chương trình làm việc của Đoàn sẽ được hoàn thành tốt đẹp, chúc Đoàn có những ngày thú vị và bổ ích tại Nhật Bản.

Luật sư Nakamoto- Chủ tịch JFBA phát biểu khai mạc tại buổi đón tiếp Đoàn công tác VBF chiều 5/12/2016

LS.TS Đỗ Ngọc Thịnh đã trân trọng cám ơn sự đón tiếp trọng thị Đoàn công tác VBF và sự hỗ trợ có hiệu quả của JFBA với sự hợp tác của Dự án JICA trong những năm vừa qua đối với tổ chức và hoạt động của VBF. Nhân dịp này, LS Đỗ Ngọc Thịnh đã giới thiệu khát quát về những bước phát triển mạnh mẽ của đội ngũ luật sư Việt Nam, với số lượng gần 11.000 luật sư chính thức, đang đóng góp vào sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền, phát triển kinh tế, xây dựng xã hội dân chủ, công bằng, văn mình. Thông qua mối quan hệ hợp tác với JFBA, VBF tiếp thu được nhiều kinh nghiệm quý giá từ tổ chức và hoạt động để phục vụ tốt hơn nhiệm vụ, quyền hạn Luật Luật sư đã quy định. Nhân dịp này, LS.TS Đỗ Ngọc Thịnh đã trân trọng mời Luật sư Nakamoto thu xếp đến thăm và làm việc tại Việt Nam vào thời gian thích hợp.