Một số điểm khái quát về chế độ bầu cử của IBA
15h:19, ngày 09/30/2016
Hội nghị thường niên IBA 2016 được tổ chức ở Washington, D.C, từ ngày 18 đến ngày 23/9/2016 với khoảng 200 cuộc họp lớn nhỏ khác nhau. Một trong các phiên họp quan trọng nhất là họp của Đại hội đồng IBA được tổ chức vào chiều ngày 22/9/2016, có 122 đại diện của Hiệp hội luật sư các nước trên thế giới tham dự. Đoàn công tác của Liên đoàn Luật sư Việt Nam dự họp Đại hội đồng IBA do Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh - Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam làm Trưởng đoàn và Luật sư Trần Tuấn Phong - Chủ nhiệm Câu lạc bộ luật sư thương mại cùng dự.
Nội dung quan trọng nhất của phiên họp Đại hội đồng IBA lần này là việc bầu cử các chức danh lãnh đạo cao nhất của IBA là bầu Chủ tịch, Phó Chủ tịch và Tổng thư kí IBA. Nhiệm kỳ của lãnh đạo cao nhất IBA là 2 năm. Do đó, cứ 2 năm một lần, Đại hội đồng IBA họp và tiến hành bầu cử các chức danh lãnh đạo cao nhất của IBA, đồng thời hàng năm Chủ tịch IBA có phân công một số chức danh lãnh đạo của các Uỷ ban và các đơn vị trực thuộc IBA. Đại hội đồng IBA hiện có 122 thành viên đại diện cho 122 Hiệp hội luật sư , luật gia của 160 nước có thành viên tham dự IBA. Liên đoàn Luật sư Việt Nam là một thành viên được IBA kết nạp vào năm 2015.
.jpg)
Quang cảnh Hội nghị
Phiên họp Đại hội đồng IBA năm 2016 tiến hành bầu cử các chức danh Chủ tịch, Phó Chủ tịch và Tổng thư kí IBA. Vị trí lãnh đạo cao nhất của IBA là Chủ tịch IBA, tiếp theo là Phó Chủ tịch IBA và đến Tổng thư ký IBA. Các cơ quan chuyên môn của IBA là các Ủy ban và đơn vị trực thuộc. Vị trí lãnh đạo của các cơ quan này được phân công thay thế hàng năm do Tổng thư ký đệ trình Chủ tịch IBA quyết định.
Trong phiên họp Đại hội đồng IBA năm 2016, Chủ tịch IBA - Ông David W Rivkin có thông báo về việc thay thế lãnh đạo một số ủy ban, trong đó có Uỷ ban các vấn đề xã hội, Uỷ ban các chính sách xã hội và một số các chức danh khác của các ủy ban và đơn vị trực thuộc khác của IBA.
Việc phân công lãnh đạo các ủy ban và đơn vị trực thuộc IBA được Tổng thư kí trao đổi thống nhất với các ủy ban và đơn vị trực thuộc IBA theo sự chỉ đạo của Chủ tịch IBA. Trong phiên họp của Đại hội đồng IBA 2016 diễn ra tại Washington, D.C, Chủ tịch IBA có thông báo về sự phân công mới các chức danh lãnh đạo của các ủy ban và đơn vị trực thuộc IBA.Chủ tịch IBA đã hỏi các đại biểu dự Đại hội đồng IBA xem có ý kiến của đại biểu nào đề cử hay ứng cử vào vị trí đó không? Trong phiên họp đã không có ý kiến nào phản đối hay tranh luận về việc phân công của Chủ tịch IBA. Khi thông qua các vị trí lãnh đạo của các ủy ban và đơn vị trực thuộc IBA thì đều nhận được sự thống nhất bằng một tràng pháo tay của Đại hội đồng (việc phân công có thể được chuẩn bị kĩ và cũng đơn giản, gọn nhẹ). Tuy vậy, bên lề Hội nghị Đại hội đồng IBA 2016, có đại diện của Hiệp hội Luật sư Srilanka có trao đổi với đại diện Liên đoàn Luật sư Việt Nam, bạn cho rằng đại diện của các hiệp hội luật sư ở khu vực Châu Á- Thái Bình Dương chưa được Đại hội đồng quan tâm nhiều ở các vị trí lãnh đạo của các ủy ban IBA và kể cả các vị trí lãnh đạo cao nhất của IBA.
Việc bầu cử vị trí lãnh đạo cao nhất của IBA (Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký) chỉ diễn ra hai năm một lần theo hình thức tịnh tiến. Nếu ai được bầu làm Phó Chủ tịch IBA thì hai năm sau nếu hoàn thành nhiệm vụ được giao, không mắc khuyết điểm gì thì “automatic” là sẽ đảm nhận vị trí Chủ tịch IBA. Vị trí Phó Chủ tịch IBA của nhiệm kỳ tiếp theo cũng vậy, người đó phải đảm nhận tốt vị trí Tổng thư kí trong hai năm thì mới có thể tiếp tục được tín nhiệm bầu vào vị trí Phó Chủ tịch IBA. Việc bầu cử Chủ tịch và Phó Chủ tịch diễn ra đơn giản bằng thông báo của Chủ tịch đương nhiệm về 2 vị trí nêu trên trước Đại hội đồng IBA. Ông David W Rivkin thông báo 2 chức danh Chủ tịch và Phó Chủ tịch IBA mới xem có ai có ý kiến hay phản đối 2 ứng cử viên nêu trên. Không có đại biểu nào có ý kiến phản đối, chỉ có đại biểu của Đoàn Luật sư Nepan đề nghị Chủ tịch, Phó Chủ tịch mới đứng dậy. Đại hội đồng đã thông qua nhanh chóng bằng một tràng pháo tay chúc mừng Chủ tịch, Phó Chủ tịch mới của IBA nhiệm kỳ 2017-2018. Chủ tịch mới của IBA là Luật sư Martin Solc, người Cộng hòa Czech, Phó Chủ tịch mới là Luật sư Horacio Bernardes Neto, người Brazil. Việc bầu cử chức danh lãnh đạo IBA chỉ diễn ra với chức danh Tổng thư kí. Trong phiên họp Đại hội đồng IBA 2016, Tổng thư kí của nhiệm kỳ trước (là Phó Chủ tịch của nhiệm kỳ mới) thông báo danh sách ứng cử viên Tổng thư kí gồm 2 luật sư là Luật sư James Klotz, người Canada và Luật sư Sylvia Khatcherian, người Mỹ. Sau đó Phó Chủ tịch IBA có hỏi Đại hội đồng IBA xem có ai có ý kiến trao đổi phản đối hay đề xuất thêm. Trong phiên họp này không có ai có ý kiến gì thêm, Phó Chủ tịch điều hành việc bầu cử bằng cách phát phiếu bầu cho các đại diện của 122 thành viên tham dự để bầu. Ban thư ký cử 2 người phát và thu phiếu. Sau 60 phút kiểm phiếu thì Chủ tịch IBA - Ông David W Rivkin thông báo người trúng cử là Luật sư James Klotz. Việc bầu cử tiến hành gọn nhẹ, đơn giản (không thấy công bố ban bầu cử hay ban giám sát như ở Việt Nam hay tiến hành với các cuộc bầu cử).
Tổng thư ký mới được bầu là Luật sư James Klotz xin được phát biểu cám ơn Đại hội đồng. Tuy nhiên, đằng sau hậu trường của việc bầu cử chức danh Tổng thư ký IBA thì cũng diễn ra những vận động hành lang (loby) cho vị trí đó. Đó cũng là điều khó tránh khỏi nhưng việc vận động đó là không chính thức.
Chế độ bầu cử lãnh đạo IBA được tiến hành gọn nhẹ, các đại biểu tham dự phiên họp không có cảm giác căng thẳng như các cuộc bầu cử khác. Có thể việc bầu cử của tổ chức xã hội nghề nghiệp cũng không quá rườm rà hay chặt chẽ như bầu cử trong các tổ chức chính trị hay tổ chức nhà nước. Tuy vậy, những người được bầu hay phân công đều phải là những người có uy tín, có nhiều đóng góp cho IBA, họ nhận được sự tín nhiệm của Đại hội đồng và không bị phản đối hay phản ánh về những yếu điểm, nhược điểm về những vi phạm trong quá trình hoạt động của IBA.
.jpg)
Ông David W Rivkin
Việc bầu cử lãnh đạo IBA 2016 khép lại bằng việc Đại hội đồng tôn vinh những đóng góp của Nguyên Chủ tịch IBA - Ông David W Rivkin. Với nhiều bài phát biểu của các đại biểu khi nói về sự đóng góp của Ông David W Rivkin rất cảm động khi họ nói về những mục tiêu được ông David W Rivkin vạch ra cho sự phát triển và hoạt động của IBA ví dụ như vấn đề về chống tham nhũng trong hoạt động tư pháp, tiếp cận công lý đáp ứng nhu cầu của người dân, vai trò của luật sư trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền. Từ đó, nâng cao vị thế của IBA trên trường quốc tế. Với 200 chuyên đề sâu về những lĩnh vực hành nghề luật sư được đem ra trao đổi trong hội nghị thường niên 2016 và hàng trăm cuộc tọa đàm, bồi dưỡng luật sư được tiến hành trong năm 2015 -2016 ở nhiều nước khác nhau trên thế giới. Qua đó đã thấy được tầm vóc và những đóng góp to lớn của Chủ tịch IBA - Ông David W Rivkin trong nhiệm kỳ vừa qua.
IBA có ảnh hưởng rất lớn với các chính phủ của nhiều nước, có ảnh hưởng tới các tổ chức quốc tế và cộng đồng xã hội nói chung về những hoạt động nghề nghiệp của IBA. Những thành công đó có vai trò của Chủ tịch IBA - Ông David W Rivkin trong nhiệm kỳ vừa qua.
Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam