Cần làm rõ có hay không quy định khởi tố bị can ?
11h:53, ngày 08/29/2016
Trước hết, cần hoan nghênh việc làm của Công an quận 10 đã quyết định không khởi tố hình sự đối với hành vi buôn bán điện thoại di động đối với anh Dương Trong Tiến. Đây là việc làm đúng với BLHS cũng như các Nghị quyết của Quốc hội về thi hành BLHS. Bởi lẽ, BLHS năm 2015 đã bỏ tội “kinh doanh trái phép” và Theo Nghị quyết 109 cũng như Nghị quyết 144 của Quốc hội thì những quy định nào có lợi cho người phạm tội thì được áp dụng ngay từ 1-7-2015.
Khi đã không khởi tố vụ án, khởi ố bị can thì mọi hành vi được coi là “hành vi phạm tội” và “người thực hiện hành vi phạm tội” không bị hạn chế bất cứ một quyền công dân nào theo Hiến pháp năm 2013. Tuy nhiên, nội dung của quyết định không khởi tố vụ án có những câu chữ không tôn trọng công dân như: “Không khởi tố vụ kinh doanh trái phép đối với Dương Trọng Tiến…và quyết định này gửi đên Viện kiểm sát nhân dân quận 10 và thông báo cho Dương Trọng Tiến biết”. Dù là viết theo mẫu thì nội dung của quyết định không khởi tố vụ án cũng không được viết như vậy ? Cơ quan nhà nước mà xưng hô với người dân “trống không” như thế là không được, nếu không nói đó là sự hỗn láo, thiếu tôn trọng người dân ! mà phải xưng là ông (bà) ! Không phải ngẫu nhiên mà Hiến pháp năm 2013 từ Nhân dân được viết hoa.

Ảnh minh họa (Nguồn: Internet)
Còn theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự thì muốn tiến hành các hoạt động tố tụng thì phải khởi khởi tố vụ án, tiếp đó là khởi tố bị can rồi mới có những quyết định như: Khám xét chỗ ở, chỗ làm việc, nơi kinh doanh…; khám nghiệm hiện trường; thu hồi vật chứng.v.v… Khi chưa có quyết định khởi tố vụ án thì Cơ quan điều tra chưa thể tiến hành các hoạt động tố tụng, nhất là quyết định “khám xét…” Chưa kể khi đã không khởi tố vụ án thì việc Công an quận 10 phải xử lý vật chứng đã thu giữ tại nhà của anh Tiến như thế nào cũng trái quy định của Bộ luật tố tụng hình sự.
Tuy nhiên, trong vụ án này, ngày 15/6/2015 Công an quận 10 đã ra quyết định “khám xét khẩn cấp” và thực hiện một số hoạt động điều tra cho đến ngày 2/8/2016 mới ra quyết định không khởi tố vụ án là việc làm không thể chấp nhận. Gỉa thiết, trước ngày 15/6/2016 Công an quận 10 đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với anh Dương Trong Tiến, rồi sau đó (ngày 15/6/2015) ra lệnh khám xét khẩn cấp nhà của anh Tiến thì mới đúng tố tụng. Sau khi đã khởi tố mà thấy không có dấu hiệu của tội phạm hoặc hành vi của anh Tiến không phạm tội thì chỉ có thể ra quyết định “hủy quyết định khởi tố…”, chứ không thể ra quyết định “không khởi tố…”!
Căn cứ vào những tình tiết của vụ án mà báo nêu, thì việc vi phạm này của Công an quận 10 không phải do trình độ nghiệp vụ mà dư luận cho rằng còn vì một động cơ khác.
Theo anh Tiến thì sau khi Công an tiến hành khám xét khẩn cấp nhà của anh Tiến, thu vật chứng thì đến ngày 30/6, Công an quận 10 mời anh Tiến lên trụ sở và được điều tra viên đưa quyết định khởi tố bị can về tội danh kinh doanh trái phép. Ngoài ra công an còn cho anh Tiến đi chụp hình, lập chỉ bảng. Nếu không có quyết định “khởi tố bị can” thì sao phải đưa anh Tiến đi chụp hình, lập chỉ bảng !? Chưa kể quyết định khởi tố bị can còn “ghi nhầm” tội danh “mua bán ngoại tệ trái phép”. Nếu đúng như lời anh Tiến khai thì “quyết định khởi tố bị can” đối với anh Tiến hiện nay ở đâu ? có hay không việc tiêu hủy quyết định này ? Nay Đội trưởng Đội CSĐT tội phạm về quản lý trât tự kinh tế và chức vụ, Công an Q.10 lại cho rằng, "quyết định khởi tố bị can đó là không có" liệu người dân có tin không ?!
Dư luận rất không hài lòng và đặt ra nhiều câu hỏi: Phải chăng trên địa bàn quận 10 tập trung các chợ đầu mối về thiết bị y tế, vật liệu xây dựng, điện thoại… nên một số cán bộ Công an thoái hóa biến chất đã o ép chủ cơ sở kinh doanh, hù dọa buộc họ phải “cống nạp” thì mới yên ổn làm ăn !?
Như Chủ tịch quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân khi tiếp xúc với cử tri đã nói: “cán bộ làm gì, ai như thế nào dân đều biết hết” !
Dư luận hoan nghênh Công an Tp.HCM đã kị thời vào cuộc yêu cầu Công an quận 10 báo cáo. Sự việc trắng đen thế nào hãy chờ Công an Tp.HCM tiến hành kiểm tra và kết luận. Nhưng qua sự việc này chúng ta thấy một số cán bộ Công an quận 10 đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ để “hành dân”, hành “doanh nghiệp” ! Trong lúc cả nước đang tập trung xây dựng đội ngũ Công an nhân dân trong sạch, để dân tin yêu thì những việc làm của một số cán bộ Công an quận 10 tong vụ việc này đã để lại hình ảnh xấu cho lực lượng Công an nhân dân nói chung và Công an thành phố Hồ Chí Minh nói riêng.
Luật sư Đinh Văn Quế - Ủy viên Ban Thường vụ LĐLSVN