Từ chỗ quen biết
Hai vợ chồng Hà Thị Thanh, Nguyễn Văn Chinh trú ở thôn Xuân Hội, xã Lạc Vệ, huyện Tiên Du (Bắc Ninh)  và vợ chồng bà Nguyễn Thị Ngân, ông Đàm Văn Trịnh ở Tiến Bào, Phù Khê, thị xã Từ Sơn (Bắc Ninh) có mối quan hệ làm ăn và chơi thân với nhau từ năm 2003. Năm 2005 vợ chồng Thanh, Chinh có mua một mảnh đất (ô đất C14) đồng thời đề xuất  mua hộ vợ chồng bà Ngân 01 mảnh đất giãn dân lần 1, diện tích 100m vị trí trước cửa UBND xã Lạc Vệ (theo bản đồ điều chỉnh quy hoạch chi tiết phân lô khu đất giãn dân thôn Xuân Hội là ô đất C15), gần với lô đất của vợ chồng Thanh, Chinh với số tiền 80.000.000 đồng. Trong tổng số tiền 80.000.000 đồng, vợ chồng bà Ngân trực tiếp nộp cho thôn Xuân Hội 30.000.000 đồng, còn 50.000.000 đồng bà Ngân nhờ vợ chồng Thanh, Chinh nộp hộ. Vợ chồng Thanh, Chinh cầm hết giấy tờ của bà Ngân nói là để làm thủ tục cấp sổ cho tiện. Vì tin tưởng bạn nên vợ chồng bà Ngân không ngần ngại đưa cả giấy đặt cọc đăng ký mua đất cho bà Thanh và chờ đợi bạn làm “sổ đỏ” cho mình.
Đến năm 2011 bà Ngân muốn bán mảnh đất mà vợ chồng Thanh, Chinh mua hộ nên đến trao đổi với vợ chồng Thanh để lấy giấy tờ mảnh đất của mình thì vợ chồng Thanh đưa ra  ý kiến muốn mua lại. Bà Ngân đồng ý. Nhưng sau đó vợ chồng Thanh, Chinh viện lý do họ chưa có tiền nên hẹn bà Ngân khi nào có tiền sẽ mua. Bà Ngân cũng vẫn đồng ý. Sau một thời gian chờ đợi không thấy vợ chồng Thanh, Chinh hỏi về việc mua mảnh đất nên bà Ngân dứt khoát yêu cầu Thanh phải đưa giấy tờ mảnh đất thì vợ chồng Thanh lảng tránh, phủ nhận việc mua đất hộ vợ chồng bà Ngân để chiếm đoạt mảnh đất, thâm chí vợ chồng Thanh, Chinh lại chuyển hóa khoản tiền bà Ngân đưa 50.000.000 để nộp tiền đất thành tiền vợ chồng họ vay, khi nào có sẽ trả. Họ phủ nhận việc nộp tiền mua đất hộ vợ chồng bà Ngân. Và để thực hiện ý định chiếm đoạt bằng được mảnh đất, năm 2012 vợ chồng Thanh, Chinh đã xây dựng 01 ngôi nhà 02 tầng kiên cố trên mảnh đất mua hộ vợ chồng bà Ngân.
Tìm đến luật sư...
Trước sự việc vợ chồng người bạn thân quay ngược 180^{3600oSự o}, vợ chồng bà Nhân cảm thấy buồn bực trong lòng và thất vọng về người bạn của mình. Bấy lâu tin tưởng bạn giờ mới vỡ lẽ. Nhiều lần to, nhỏ nói chuyện nhưng họ không nghe và phủ nhận hoàn toàn. Cực chẳng đã, bà Ngân tìm đến một Văn phòng luật sư trên địa bàn phường Bồ Đề, quận Long Biên (Hà Nội) để nhờ giúp đỡ. 
Từ sự tư vấn, hướng dẫn của luật sư, vợ chồng bà Ngân đã về thôn Xuân Hội tìm hiểu và được biết mình không hề có tên trong danh sách mua đất của thôn Xuân Hội. Vị luật sư đã soạn thảo cho vợ chồng bà Ngân đơn trình báo để gửi các cơ quan có thẩm quyền giải quyết trong đó có cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Tiên Du và Viện kiểm sát nhân dân huyện Tiên Du.
Để thuyết phục cơ quan tố tụng tin những điều mà mình đã trình bày trong mỗi lá đơn kêu cứu, vị luật sư khuyên bà Ngân phải tìm tòi những chứng cứ liên quan đến giao dịch giữa vợ chồng bà, vợ chồng Thanh, Chinh và chính quyền thôn Xuân Hội. May thay, thủ quỹ thôn Xuân Hội đã xác nhận ông bà Ngân, Trịnh là người đã đến nộp tiền lần đầu tiên để đặt cọc đăng ký mua đất vào năm 2005, số tiền 30.000.000 đồng.
Một vài chứng cứ khác cũng được vợ chồng bà Ngân thu thập để chứng minh cho việc bà gửi đơn tố cáo vợ chồng Hà Thị Thanh, Nguyễn Văn Chinh là có cơ sở.
Chứng cứ thuyết phục
Sau hơn hai năm kiên trì gửi đơn khắp nơi để kêu cứu và làm theo những gì luật sư hướng dẫn, vợ chồng bà Ngân vẫn luôn canh cánh nỗi lo trong lòng, liệu các cơ quan pháp luật có thấu hiểu và có hướng giải quyết nào đó giúp gia đình bà đòi được mảnh đất đó không? Liệu quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình bà có được đảm bảo không? Cuối cùng tâm nguyện của vợ chồng bà Ngân cũng trở thành hiện thực.
Ngày 04/8/2014, cơ quan Cảnh sát điều tra công an huyện Tiên Du đã ra quyết định khởi tố vụ án và khởi tố bị can đối với Hà Thị Thanh và Nguyễn Văn Chinh về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại Điều 140 Bộ luật Hình sự.
Tại cơ quan điều tra, bước đầu Thanh và Chinh đã phủ nhận toàn bộ việc mua đất hộ vợ chồng bà Ngân vào năm 2005. Nhưng trước những chứng cứ không thể chối cãi được (bao gồm giấy xác nhận của thôn Xuân Hội, 01 đĩa CD đã được Viện khoa học hình sự - Bộ Công an đã được giám định ghi âm cuộc nói chuyện giữa bà Ngân với bà Thanh trước đó), bà Thanh và ông Chinh đã phải cúi đầu nhận tội và thành khẩn khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình.
Trị giá mảnh đất C15 vợ chồng bà Thanh, ông Chinh chiếm đoạt của vợ chồng bà Ngân vào thời điểm năm 2011 là 106.000.000 đồng.
Qúa trình điều tra, Chinh cùng một số người thân thích trong gia đình đã tự nguyện hoàn trả cho vợ chồng chị Ngân mảnh đất C14 (giá trị ngang bằng với mảnh đất C15). Về trách nhiệm dân sự đến nay, vợ chồng bà Ngân không có yêu cầu gì. Về trách nhiệm hình sự, vợ chồng bà Ngân đề nghị các cơ quan tiến hành tố tụng huyện Tiên Du xem xét giảm nhẹ hình phạt cho các bị can.
Bản án lương tâm
Mặc dù không vui vẻ trước việc làm của các bị cáo Hà Thị Thanh và Nguyễn Văn Chinh nhưng tại phiên tòa sơ thẩm, vợ chồng bà Ngân vẫn cất lời xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho các bị cáo bởi bà Ngân, ông Trịnh vẫn nghĩ đến những tình cảm bạn bè trước đây giữa hai bên. Bà Ngân cho rằng “đánh kẻ chạy đi chứ không ai đánh kẻ quay lại”. Sự bao dung, độ lượng của ông bà Ngân, Trịnh đối với các bị cáo có lẽ sẽ khiến các bà Thanh, ông Chinh phải suy nghĩ và có chút nào đó day dứt trong lòng.
Bản án sơ thẩm mà Tòa án nhân dân huyện Tiên Du đã tuyên phạt đối với các bị cáo Thanh, Chinh đó không chỉ là một bản án hình sự mà còn là một bản án lương tâm theo đuổi suốt cuộc đời các bị cáo.
Chỉ vì một chút tư lợi, các bị cáo đã đánh đổi cả danh dự, đánh đổi cả một mối quan hệ tình cảm bè bạn thân hữu đã có bấy lâu giữa hai bên bị cáo và bị hại. Mặc dù được cải tạo ngoài xã hội nhưng đây là một bài học đắt giá đói với các bị cáo. Vợ chồng bà Ngân cũng rút ra cho mình một bài học quý giá trong cuộc đời vì đã quá cả tin.
 
* Tên các nhân vật đã được thay đổi.

Luật sư Lưu Thị Ngọc Lan
(Đoàn luật sư TP. Hà Nội)